Η αφαλάτωση καφετιέρας είναι η διαδικασία που αφαιρεί τα συσσωρευμένα άλατα από τις αντιστάσεις και τα κυκλώματα της μηχανής. Αν ο καφές σου αργεί να βγει, η μηχανή κάνει περισσότερο θόρυβο από παλιά ή βλέπεις λευκά υπολείμματα στο δοχείο, τα άλατα έχουν ήδη κάνει τη ζημιά τους. Εδώ θα δεις πώς γίνεται σωστά η αφαλάτωση, κάθε πότε χρειάζεται και πώς να προλάβεις το πρόβλημα από τη ρίζα του.
Βασικά σημεία
- Η καφετιέρα πιάνει άλατα από το σκληρό νερό και χρειάζεται αφαλάτωση κάθε 1 έως 3 μήνες ανάλογα με τη χρήση.
- Το κιτρικό οξύ ή το ειδικό προϊόν είναι πιο ασφαλή από το ξύδι για λάστιχα και μεταλλικά μέρη.
- Η οριστική λύση είναι φίλτρο ή αποσκληρυντής που σταματά τα άλατα πριν φτάσουν στη μηχανή.
Γιατί πιάνει άλατα η καφετιέρα
Το νερό της βρύσης περιέχει διαλυμένα άλατα ασβεστίου και μαγνησίου. Όταν ζεσταίνεται στους 90 και πλέον βαθμούς μέσα στη μηχανή, τα άλατα επικάθονται στην αντίσταση και στα σωληνάκια. Όσο πιο σκληρό το νερό της περιοχής σου, τόσο πιο γρήγορα συσσωρεύονται. Το φαινόμενο είναι το ίδιο που καταστρέφει πλυντήρια και θερμοσίφωνες.
Κάθε πότε χρειάζεται αφαλάτωση
Γενικός κανόνας για την Αττική και περιοχές με σκληρό νερό: κάθε 1 έως 2 μήνες για μηχανές espresso καθημερινής χρήσης και κάθε 2 έως 3 μήνες για καφετιέρες φίλτρου. Οι περισσότερες σύγχρονες μηχανές ειδοποιούν μόνες τους με ενδεικτική λυχνία. Μην την αγνοείς, η καθυστέρηση κοστίζει σε γεύση και σε βλάβες.
Αφαλάτωση βήμα βήμα
Σε μηχανή espresso με κάψουλα ή αυτόματη
- Άδειασε το δοχείο νερού και το δοχείο υπολειμμάτων.
- Διάλυσε το υγρό ή τη σκόνη αφαλάτωσης στο δοχείο, σύμφωνα με τη δοσολογία του κατασκευαστή.
- Ενεργοποίησε το πρόγραμμα αφαλάτωσης της μηχανής. Αν δεν έχει, πέρνα το διάλυμα σιγά σιγά σε δόσεις από την έξοδο του καφέ και το ακροφύσιο ατμού.
- Ξέπλυνε με 2 έως 3 γεμάτα δοχεία καθαρό νερό, μέχρι να φύγει κάθε ίχνος διαλύματος.
Σε καφετιέρα φίλτρου
- Γέμισε το δοχείο με το διάλυμα αφαλάτωσης.
- Τρέξε μισό κύκλο, σβήσε τη μηχανή και άφησε το διάλυμα να δράσει 20 έως 30 λεπτά.
- Ολοκλήρωσε τον κύκλο και ξέπλυνε με 2 γεμάτους κύκλους καθαρό νερό.
Ξύδι στην αφαλάτωση: ναι ή όχι;
Το ξύδι διαλύει τα άλατα αλλά είναι επιθετικό στα λάστιχα και τις τσιμούχες, ενώ η οσμή του επιμένει στον καφέ. Οι κατασκευαστές το αποκλείουν σχεδόν όλοι και μπορεί να αποτελέσει λόγο άρνησης εγγύησης. Προτίμησε ειδικό υγρό αφαλάτωσης με βάση το κιτρικό οξύ, κοστίζει ελάχιστα και είναι ασφαλές για τη μηχανή.
Σημάδια ότι η μηχανή χρειάζεται αφαλάτωση
Δεν χρειάζεται να περιμένεις τη λυχνία. Η μηχανή δείχνει από νωρίς ότι τα άλατα έχουν αρχίσει να μαζεύονται:
- Ο καφές βγαίνει πιο αργά ή σε μικρότερη ποσότητα από τη ρύθμιση.
- Ο καφές δεν είναι τόσο ζεστός όσο παλιά.
- Η αντλία κάνει περισσότερο θόρυβο ή η μηχανή αργεί να ζεσταθεί.
- Ο ατμός στο ακροφύσιο είναι αδύναμος ή βγαίνει με διακοπές.
- Βλέπεις λευκές κρούστες στο δοχείο νερού, στην έξοδο του καφέ ή στο ακροφύσιο.
- Η γεύση έχει αλλάξει και είναι πιο πικρή ή μεταλλική.
Αν έχεις δύο ή περισσότερα από αυτά, κάνε αφαλάτωση άμεσα, ακόμη κι αν δεν έχει περάσει το διάστημα που προτείνει ο κατασκευαστής.
Αφαλάτωση σε μηχανή espresso με βραχίονα
Οι χειροκίνητες μηχανές espresso με βραχίονα θέλουν λίγο διαφορετική διαδικασία από τις αυτόματες. Πριν ξεκινήσεις, έλεγξε το εγχειρίδιο: σε ορισμένες μηχανές με boiler ο κατασκευαστής προτείνει συγκεκριμένο προϊόν ή δεν συνιστά καθόλου αφαλάτωση από τον χρήστη, οπότε ακολούθησε τις οδηγίες του.
- Βγάλε τον βραχίονα και καθάρισε την κεφαλή από υπολείμματα καφέ.
- Γέμισε το δοχείο νερού με το διάλυμα αφαλάτωσης στη δοσολογία της συσκευασίας.
- Άνοιξε τη μηχανή και τρέξε περίπου ένα φλιτζάνι διάλυμα από την κεφαλή και λίγο από το ακροφύσιο ατμού ή ζεστού νερού.
- Κλείσε τη μηχανή και άφησε το διάλυμα να δράσει για τον χρόνο που ορίζει το προϊόν.
- Επανάλαβε σε δόσεις μέχρι να αδειάσει το δοχείο, μοιράζοντας το διάλυμα ανάμεσα στην κεφαλή και το ακροφύσιο.
- Ξέπλυνε το δοχείο και πέρασε καθαρό νερό από όλες τις εξόδους, τουλάχιστον δύο γεμάτα δοχεία.
Στο τέλος φτιάξε έναν καφέ και πέτα τον. Αν η γεύση είναι καθαρή, η μηχανή είναι έτοιμη.
Σε μηχανή με βραχίονα που χρησιμοποιείς καθημερινά, καλό είναι να συνδυάζεις την αφαλάτωση με καθαρισμό της κεφαλής με τυφλό φίλτρο και ειδικό καθαριστικό καφέ, αν το επιτρέπει ο κατασκευαστής. Ο καθαρισμός αυτός αφαιρεί τα λάδια του καφέ, ενώ η αφαλάτωση τα άλατα. Είναι δύο διαφορετικές δουλειές και η μία δεν αντικαθιστά την άλλη.
Συχνά λάθη στην αφαλάτωση
- Λιγότερο ξέπλυμα από όσο χρειάζεται. Υπολείμματα διαλύματος αλλοιώνουν τη γεύση του καφέ. Ξέπλυνε μέχρι να μη μυρίζει και να μη γεύεται τίποτα.
- Πιο δυνατό διάλυμα για «καλύτερο» αποτέλεσμα. Μεγαλύτερη δόση δεν καθαρίζει καλύτερα, φθείρει όμως τσιμούχες και μεταλλικά μέρη.
- Ξεχασμένο φίλτρο στο δοχείο. Αν η μηχανή έχει φίλτρο νερού μέσα στο δοχείο, το αφαιρείς πριν την αφαλάτωση, όπως ορίζουν οι περισσότεροι κατασκευαστές.
- Βραστό νερό στο διάλυμα. Ακολούθησε τη θερμοκρασία που ορίζει το πρόγραμμα ή η συσκευασία. Το πολύ ζεστό νερό δεν βοηθά.
- Παράλειψη του ακροφυσίου ατμού. Τα άλατα μαζεύονται και εκεί, και ο ατμός για το γάλα είναι συνήθως το πρώτο που χάνει δύναμη.
Ένα ακόμη λάθος είναι να γίνεται η αφαλάτωση μόνο όταν η μηχανή έχει ήδη σταματήσει να βγάζει καφέ. Τότε τα άλατα μπορεί να έχουν φράξει βαλβίδες ή σωληνάκια και ένα κανονικό διάλυμα δεν φτάνει. Σε αυτή την περίπτωση η μηχανή θέλει συνήθως σέρβις, όχι απλή αφαλάτωση.
Πόσο σκληρό είναι το νερό σου
Το πόσο συχνά θα χρειάζεται αφαλάτωση εξαρτάται κυρίως από τη σκληρότητα του νερού. Πολλές μηχανές espresso έχουν ρύθμιση σκληρότητας στο μενού, που αλλάζει το πότε ανάβει η λυχνία. Αν τη ρυθμίσεις σωστά, η ειδοποίηση έρχεται στην ώρα της.
Για να μάθεις τη σκληρότητα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ταινίες μέτρησης που συχνά συνοδεύουν τη μηχανή ή ένα όργανο μέτρησης νερού για πιο ακριβή τιμή. Με τη μέτρηση στο χέρι θα ξέρεις αν σου αρκεί η τακτική αφαλάτωση ή αν αξίζει να σταματήσεις τα άλατα πριν φτάσουν στη μηχανή. Για την επιλογή και την εγκατάσταση της σωστής λύσης, η Universal Aqua Plus στον Γέρακα μπορεί να σε βοηθήσει.
Η οριστική λύση: σταμάτα τα άλατα πριν τη μηχανή
Η αφαλάτωση διορθώνει τη ζημιά, δεν την προλαβαίνει. Αν το νερό σου είναι σκληρό, τα άλατα ξαναμαζεύονται από την πρώτη μέρα. Οι πιο αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης:
- Φίλτρο νερού στην κουζίνα: ένα φίλτρο κάτω πάγκου με στάδιο κατά των αλάτων βελτιώνει το νερό που βάζεις στη μηχανή.
- Αποσκληρυντής νερού: λύνει το πρόβλημα για όλο το σπίτι, από την καφετιέρα μέχρι τον θερμοσίφωνα. Δες τον οδηγό επιλογής αποσκληρυντή.
- Φιλτραρισμένο νερό χαμηλής σκληρότητας για τις μηχανές espresso, ειδικά τις επαγγελματικές. Στις καφετέριες η προστασία του εξοπλισμού είναι στάνταρ πρακτική, δες τα φίλτρα νερού για καφετέριες.
Προϊόντα που σταματούν τα άλατα πριν τη μηχανή









