Χημικά Πισίνας: Τι Κάνει το Καθένα και Πότε το Χρειάζεσαι

Τα χημικά πισίνας χωρίζονται σε τρεις ρόλους: απολύμανση (χλώριο, βρώμιο, ενεργό οξυγόνο), ρύθμιση του νερού (pH minus, pH plus, σταθεροποιητής) και καθαρότητα (αλγοκτόνο, κροκιδωτικό). Για τη βασική συντήρηση σου αρκούν χλώριο, ρυθμιστής pH και ένα τεστ νερού, ενώ τα υπόλοιπα τα προσθέτεις μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος.

Βασικά σημεία

Κάθε πισίνα χρειάζεται απολυμαντικό, ρυθμιστή pH και τεστ νερού, όλα τα άλλα είναι για ειδικές περιπτώσεις.
Σωστές τιμές: pH 7,2 έως 7,6 και ελεύθερο χλώριο περίπου 1 έως 3 ppm.
Πρώτα διορθώνεις το pH και μετά το χλώριο, γιατί με λάθος pH το χλώριο δεν δουλεύει σωστά.
Αλγοκτόνο και κροκιδωτικό λύνουν συγκεκριμένα προβλήματα, δεν αντικαθιστούν την απολύμανση.
Ποτέ δεν ανακατεύεις χημικά μεταξύ τους και πάντα ρίχνεις το χημικό στο νερό, όχι νερό στο χημικό.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις τι κάνει κάθε βασικό χημικό πισίνας, πότε πραγματικά το χρειάζεσαι, με ποια σειρά τα προσθέτεις και τι αλλάζει σε μεγάλη πισίνα, μικρή πισίνα και spa. Στο τέλος θα βρεις κανόνες ασφαλούς χρήσης και αποθήκευσης, ώστε να δουλεύεις με τα χημικά χωρίς ρίσκο.

Τα βασικά χημικά πισίνας με μια ματιά

Πριν μπεις στις λεπτομέρειες, αξίζει να δεις τη μεγάλη εικόνα. Κάθε χημικό έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο και τα περισσότερα προβλήματα στην πισίνα προκύπτουν όταν κάποιος χρησιμοποιεί το λάθος προϊόν για τη δουλειά, για παράδειγμα αλγοκτόνο αντί για χλώριο ή κροκιδωτικό όταν στην πραγματικότητα φταίει το pH.

Χημικό	Τι κάνει	Πότε το χρειάζεσαι
Χλώριο (ταμπλέτες, κόκκος)	Απολυμαίνει το νερό, σκοτώνει βακτήρια και άλγη, οξειδώνει τους οργανικούς ρύπους.	Πάντα, ως βασική καθημερινή απολύμανση.
Πολυταμπλέτα	Ταμπλέτα χλωρίου αργής διάλυσης με επιπλέον δράσεις, όπως αλγοκτόνο και κροκιδωτικό.	Για απλή, σταθερή συντήρηση με λιγότερα ξεχωριστά προϊόντα.
pH minus / pH plus	Κατεβάζουν ή ανεβάζουν το pH του νερού.	Όταν το τεστ δείχνει pH έξω από το 7,2 έως 7,6.
Αλγοκτόνο	Εμποδίζει την ανάπτυξη άλγης.	Προληπτικά σε ζέστη και μετά από σοκ χλωρίωσης για πράσινο νερό.
Κροκιδωτικό	Ενώνει τα πολύ λεπτά σωματίδια ώστε να τα πιάσει το φίλτρο ή να κατακαθίσουν.	Όταν το νερό μένει θολό ενώ η χημεία είναι σωστή.
Σταθεροποιητής χλωρίου	Προστατεύει το χλώριο από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου.	Σε υπαίθριες πισίνες που χρησιμοποιούν μη σταθεροποιημένο χλώριο.
Ενεργό οξυγόνο	Απολύμανση και οξείδωση χωρίς χλώριο.	Όταν θέλεις νερό χωρίς μυρωδιά χλωρίου ή ήπιο σοκ.
Βρώμιο	Απολυμαντικό που αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες.	Κυρίως σε spa και υδρομασάζ με ζεστό νερό.

Ένας απλός κανόνας για να μη χαθείς: χλώριο και ρυθμιστής pH είναι η βάση, το τεστ νερού σού λέει τι λείπει, και όλα τα υπόλοιπα μπαίνουν μόνο όταν το τεστ ή η εικόνα του νερού δείχνουν συγκεκριμένο πρόβλημα.

Χλώριο: η βάση της απολύμανσης

Το χλώριο είναι το πιο διαδεδομένο απολυμαντικό για πισίνες, γιατί είναι αποτελεσματικό, οικονομικό και εύκολο στη μέτρηση. Αυτό που σε ενδιαφέρει είναι το ελεύθερο χλώριο, δηλαδή το χλώριο που είναι διαθέσιμο να απολυμάνει. Η συνήθης τιμή στόχος για οικιακή πισίνα είναι περίπου 1 έως 3 ppm. Πιο κάτω, το νερό μένει απροστάτευτο. Πολύ πιο πάνω, ερεθίζει μάτια και δέρμα και σπαταλάς προϊόν.

Ταμπλέτες αργής διάλυσης για την καθημερινή συντήρηση

Οι ταμπλέτες χλωρίου των 200 γραμμαρίων διαλύονται αργά και δίνουν σταθερή ποσότητα χλωρίου στη διάρκεια των ημερών. Τις βάζεις στο skimmer ή σε πλωτό χλωριωτή, ποτέ απευθείας στον πυθμένα ή πάνω στα σκαλιά, γιατί η συγκέντρωση στο σημείο επαφής μπορεί να αποχρωματίσει την επένδυση. Η πολυταμπλέτα λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, αλλά περιέχει επιπλέον συστατικά, οπότε καλύπτει με ένα προϊόν περισσότερες ανάγκες της εβδομαδιαίας συντήρησης.

Κόκκος γρήγορης διάλυσης για σοκ χλωρίωσης

Το χλώριο σε κόκκους διαλύεται γρήγορα και ανεβάζει το χλώριο μέσα σε λίγες ώρες. Είναι το εργαλείο για σοκ χλωρίωσης: στο ξεκίνημα της σεζόν, μετά από μέρες με πολλούς λουόμενους, μετά από μπόρα ή όταν εμφανίζεται πρασινωπή απόχρωση. Το σοκ γίνεται καλύτερα απόγευμα ή βράδυ, με την αντλία σε λειτουργία, και δεν κολυμπάς μέχρι το ελεύθερο χλώριο να επιστρέψει στα 1 έως 3 ppm. Αν το νερό έχει ήδη θαμπώσει, δες και τον οδηγό για το θολό νερό στην πισίνα, γιατί εκεί η σειρά των κινήσεων μετράει.

Τι κάνεις όταν έχει πολύ χλώριο

Αν έριξες παραπάνω χλώριο, σταμάτα να προσθέτεις, άφησε την αντλία να δουλεύει και άφησε την πισίνα ακάλυπτη στον ήλιο. Η υπεριώδης ακτινοβολία και ο χρόνος ρίχνουν το χλώριο φυσικά. Μέτρα ξανά πριν κολυμπήσεις και μπες στο νερό μόνο όταν η τιμή έχει επιστρέψει στο φυσιολογικό εύρος.

pH: ο ρυθμιστής που κάνει το χλώριο να δουλεύει

Το pH δείχνει πόσο όξινο ή αλκαλικό είναι το νερό. Για πισίνα η σωστή περιοχή είναι 7,2 έως 7,6. Είναι η παράμετρος που επηρεάζει όλες τις άλλες: όσο ανεβαίνει το pH, τόσο λιγότερο δραστικό γίνεται το χλώριο, ακόμα κι αν η μέτρηση χλωρίου φαίνεται σωστή. Γι’ αυτό ο κανόνας είναι πάντα ο ίδιος, πρώτα διορθώνεις το pH και μετά το χλώριο.

Στην πράξη, το pH στις περισσότερες πισίνες τείνει να ανεβαίνει, ειδικά με νερό δικτύου που έχει σκληρότητα, με έντονο αερισμό και με ορισμένες μορφές χλωρίου. Γι’ αυτό το pH minus είναι συνήθως το ρυθμιστικό που καταναλώνεται περισσότερο.

pH minus για υψηλό pH

Όταν το pH ξεπερνά το 7,6, το νερό τείνει να θαμπώνει, μπορεί να αφήνει άλατα στα τοιχώματα και το χλώριο χάνει τη δύναμή του. Το pH minus, σε σκόνη ή υγρό, κατεβάζει την τιμή. Το προσθέτεις σταδιακά, σε μικρές δόσεις, με την αντλία σε λειτουργία, και ξαναμετράς μετά από μερικές ώρες.

pH plus για χαμηλό pH

Όταν το pH πέσει κάτω από το 7,2, το νερό γίνεται διαβρωτικό για μεταλλικά μέρη και ερεθίζει μάτια και δέρμα. Το pH plus ανεβάζει την τιμή. Όλες τις τιμές, τα σημάδια και τη διαδικασία διόρθωσης θα τα βρεις αναλυτικά στον οδηγό για το pH πισίνας και πώς το ανεβάζεις ή το κατεβάζεις.

Παράμετρος	Συνήθης τιμή στόχος	Με τι τη διορθώνεις
pH	7,2 έως 7,6	pH minus ή pH plus
Ελεύθερο χλώριο	Περίπου 1 έως 3 ppm	Ταμπλέτες, πολυταμπλέτες ή κόκκος χλωρίου
Ολική αλκαλικότητα	80 έως 120 ppm	Ρυθμίζεται πριν από το pH, γιατί το σταθεροποιεί
Σταθεροποιητής (κυανουρικό οξύ)	Περίπου 30 έως 50 ppm σε υπαίθρια πισίνα	Σταθεροποιητής χλωρίου ή μερική ανανέωση νερού αν είναι υψηλός
Βρώμιο (αν το χρησιμοποιείς)	Περίπου 3 έως 5 ppm	Ταμπλέτες βρωμίου σε δοσομετρητή

Αλγοκτόνο και κροκιδωτικό: πρόληψη και διαύγαση

Αυτά τα δύο χημικά μπερδεύονται συχνά, ενώ κάνουν εντελώς διαφορετική δουλειά. Και τα δύο είναι βοηθητικά: μπαίνουν πάνω σε σωστή χημεία, όχι στη θέση της.

Αλγοκτόνο: για να μην πρασινίσει το νερό

Το αλγοκτόνο εμποδίζει την ανάπτυξη της άλγης, που είναι η αιτία του πράσινου νερού και των γλιστερών τοιχωμάτων. Η πιο αποτελεσματική χρήση του είναι προληπτική, σε τακτική εβδομαδιαία δόση κατά τους ζεστούς μήνες. Αν το νερό έχει ήδη πρασινίσει, πρώτα κάνεις σοκ χλωρίωσης και μετά βάζεις αλγοκτόνο για να μην ξαναεμφανιστεί. Πότε, πόσο και πώς το χρησιμοποιείς θα το βρεις αναλυτικά στον οδηγό για το αλγοκτόνο πισίνας.

Κροκιδωτικό: για τα σωματίδια που ξεφεύγουν από το φίλτρο

Το κροκιδωτικό ενώνει τα πολύ λεπτά αιωρούμενα σωματίδια σε μεγαλύτερες νιφάδες. Έτσι είτε τις συγκρατεί πλέον το φίλτρο άμμου, είτε κατακάθονται στον πυθμένα και τις μαζεύεις με τη σκούπα. Υπάρχει σε υγρή μορφή και σε ταμπλέτες που μπαίνουν στο skimmer. Χρειάζεται μόνο όταν το νερό μένει θολό ενώ pH, χλώριο και φίλτρανση είναι σωστά. Αν το βάζεις κάθε φορά που θαμπώνει το νερό χωρίς να μετρήσεις, απλώς κρύβεις το πραγματικό πρόβλημα.

Σταθεροποιητής χλωρίου, ενεργό οξυγόνο και βρώμιο

Τα τρία αυτά χημικά δεν είναι απαραίτητα σε κάθε πισίνα, αλλά λύνουν συγκεκριμένες ανάγκες. Αξίζει να ξέρεις πότε ταιριάζουν στη δική σου περίπτωση.

Σταθεροποιητής χλωρίου

Ο σταθεροποιητής (κυανουρικό οξύ) λειτουργεί σαν «αντηλιακό» για το χλώριο. Χωρίς αυτόν, ο ήλιος του ελληνικού καλοκαιριού διασπά μεγάλο μέρος του ελεύθερου χλωρίου μέσα σε λίγες ώρες. Προσοχή όμως: οι σταθεροποιημένες μορφές χλωρίου, όπως οι περισσότερες ταμπλέτες και πολυταμπλέτες, περιέχουν ήδη σταθεροποιητή. Αν τις χρησιμοποιείς όλη τη σεζόν, η συγκέντρωση ανεβαίνει σταδιακά. Όταν ο σταθεροποιητής γίνει πολύ υψηλός, το χλώριο δουλεύει πιο αργά, και η μόνη πρακτική λύση είναι η μερική ανανέωση του νερού. Γι’ αυτό τον μετράς πριν προσθέσεις επιπλέον.

Ενεργό οξυγόνο

Το ενεργό οξυγόνο είναι οξειδωτικό χωρίς χλώριο. Το επιλέγουν όσοι θέλουν νερό χωρίς τη χαρακτηριστική μυρωδιά χλωρίου ή έχουν ευαίσθητο δέρμα. Χρησιμοποιείται είτε ως εναλλακτικό πρόγραμμα απολύμανσης, συνήθως σε συνδυασμό με ενεργοποιητή ή αλγοκτόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, είτε ως ήπιο σοκ που επιτρέπει να μπεις στο νερό πιο γρήγορα από ένα σοκ χλωρίωσης. Δεν το συνδυάζεις στην τύχη με άλλα σκευάσματα, ακολουθείς το πρόγραμμα που γράφει η ετικέτα.

Βρώμιο

Το βρώμιο είναι απολυμαντικό που παραμένει δραστικό σε υψηλές θερμοκρασίες και σε ευρύτερο εύρος pH από το χλώριο, γι’ αυτό προτιμάται σε spa και υδρομασάζ. Έχει πιο ήπια μυρωδιά, αλλά δεν προστατεύεται από τον σταθεροποιητή, οπότε σε υπαίθρια πισίνα με έντονο ήλιο καταναλώνεται γρήγορα. Οι ταμπλέτες βρωμίου μπαίνουν σε δικό τους δοσομετρητή και δεν ανακατεύονται ποτέ με ταμπλέτες χλωρίου στο ίδιο δοχείο.

Βήμα προς βήμα: με ποια σειρά βάζεις τα χημικά

Η σειρά είναι αυτό που κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια πισίνα που μένει καθαρή και σε μια πισίνα που «τρώει» χημικά χωρίς αποτέλεσμα. Ακολούθησε τα βήματα με τη σειρά, με την αντλία σε λειτουργία, και άφησε μερικές ώρες ανάμεσα σε διαφορετικά προϊόντα.

Τεστ νερού: μέτρησε pH και ελεύθερο χλώριο, και κατά διαστήματα αλκαλικότητα και σταθεροποιητή.
Αλκαλικότητα: αν είναι εκτός ορίων, τη διορθώνεις πρώτη, γιατί κρατά σταθερό το pH.
pH: φέρνεις την τιμή στο 7,2 έως 7,6 με pH minus ή pH plus, σε μικρές δόσεις.
Χλώριο: επαναφέρεις το ελεύθερο χλώριο στο εύρος στόχου με ταμπλέτες ή πολυταμπλέτες, ή κάνεις σοκ με κόκκο αν χρειάζεται.
Βοηθητικά χημικά: αλγοκτόνο για πρόληψη ή μετά από σοκ, κροκιδωτικό μόνο αν το νερό μένει θολό.
Ξανά μέτρηση: ελέγχεις τις τιμές την επόμενη ημέρα και κάνεις μικρές διορθώσεις.

Για τις ποσότητες, ακολούθησε την ετικέτα του προϊόντος και υπολόγισε με βάση τον πραγματικό όγκο της πισίνας σου σε κυβικά μέτρα. Αν δεν είσαι σίγουρος ποιο σκεύασμα ταιριάζει στην πισίνα σου, στο κατάστημα της Aqua Plus στον Γέρακα μπορούν να σε συμβουλέψουν στην επιλογή.

Τα βασικά χημικά για τη συντήρηση της πισίνας

ΤΕΣΤ ΚΙΤ Ph-Cl ME ΣΤΑΓΟΝΕΣ10,00 €Δείτε το

ΠΟΛΥΤΑΜΠΛΕΤΑ ΤΩΝ 200gr56,00 €Δείτε το

pH minus σε σκονη 15Kg38,00 €Δείτε το

Όλα τα χημικά πισίνας →

Μεγάλη πισίνα, μικρή πισίνα και spa: τι αλλάζει

Η χημεία είναι η ίδια σε όλες τις πισίνες, αλλάζουν ο όγκος, η θερμοκρασία και η συσκευασία των προϊόντων. Σε μια κατασκευασμένη πισίνα με μεγάλο όγκο νερού οι αλλαγές γίνονται αργά, οπότε συμφέρουν οι μεγάλες συσκευασίες χλωρίου, pH minus και αλγοκτόνου. Σε μια φουσκωτή ή λυόμενη πισίνα, η ίδια ποσότητα ιδρώτα, αντηλιακού ή σκόνης ανεβάζει πολύ πιο γρήγορα το φορτίο, άρα χρειάζονται συχνότερες μετρήσεις και πολύ μικρότερες δόσεις.

Στο spa, το ζεστό νερό καταναλώνει το απολυμαντικό ταχύτερα και ευνοεί τους μικροοργανισμούς. Εκεί πολλοί προτιμούν βρώμιο ή μικρές ταμπλέτες των 20 γραμμαρίων, που δοσολογούνται πιο εύκολα σε λίγα κυβικά νερού. Για μικρούς όγκους θα βρεις συγκεντρωμένα σκευάσματα και έτοιμα σετ συντήρησης στα χημικά για μικρές πισίνες και spa.

Μεγάλη πισίνα: ταμπλέτες 200 γραμμαρίων ή πολυταμπλέτες, ρυθμιστής pH σε μεγάλη συσκευασία, εβδομαδιαίο αλγοκτόνο το καλοκαίρι.
Μικρή ή φουσκωτή πισίνα: μικρές ταμπλέτες, μικρές δόσεις, τεστ πιο συχνά, και ανανέωση μέρους του νερού όταν η χημεία ξεφεύγει.
Spa και υδρομασάζ: βρώμιο ή χλώριο σε μικρή μορφή, μέτρηση πριν από κάθε χρήση σε περιόδους έντονης χρήσης.

Ασφάλεια και αποθήκευση των χημικών πισίνας

Τα χημικά πισίνας είναι ασφαλή όταν τα χρησιμοποιείς σωστά, αλλά είναι συμπυκνωμένες ουσίες και θέλουν σεβασμό. Οι περισσότερες ατυχίες συμβαίνουν από ανάμειξη προϊόντων ή από λάθος αποθήκευση, όχι από την ίδια τη χρήση.

Φόρα γάντια και, για σκόνες και υγρά, προστασία ματιών όταν χειρίζεσαι χημικά.
Ποτέ μην ανακατεύεις χημικά μεταξύ τους, ούτε στο ίδιο δοχείο ούτε στο skimmer. Το χλώριο σε επαφή με οξέα ή με άλλες μορφές χλωρίου μπορεί να απελευθερώσει επικίνδυνα αέρια.
Πρόσθετε πάντα το χημικό στο νερό, ποτέ νερό πάνω στο χημικό.
Άφησε μερικές ώρες με την αντλία σε λειτουργία ανάμεσα σε διαφορετικά προϊόντα.
Ακολούθησε την ετικέτα του προϊόντος για τη δοσολογία και τον χρόνο αναμονής πριν το κολύμπι.
Αποθήκευσε τα χημικά στις αρχικές τους συσκευασίες, κλειστά, σε δροσερό, στεγνό και αεριζόμενο χώρο, μακριά από παιδιά και κατοικίδια.
Κράτα χωριστά τα οξειδωτικά (χλώριο, ενεργό οξυγόνο) από τα οξέα (pH minus).

Με αυτούς τους κανόνες και ένα τεστ νερού στο χέρι, η συντήρηση της πισίνας γίνεται μια απλή ρουτίνα λίγων λεπτών την εβδομάδα.

Συχνές ερωτήσεις

Πού βρίσκω ενεργό οξυγόνο για πισίνα;

Θα το βρεις στα χημικά για πισίνες του aquaplus.gr, σε κόκκο για μεγάλες πισίνες. Αν δεν ξέρεις αν ταιριάζει στη δική σου πισίνα, στο κατάστημα στον Γέρακα μπορούν να σε συμβουλέψουν. Θυμήσου ότι το ενεργό οξυγόνο δουλεύει σωστά μόνο με το πρόγραμμα που γράφει η ετικέτα του.

Μπορώ να βάλω χλώριο πισίνας σε δεξαμενή πόσιμου νερού;

Όχι. Τα χημικά πισίνας δεν είναι σχεδιασμένα για πόσιμο νερό και συχνά περιέχουν σταθεροποιητές ή άλλα πρόσθετα. Για δεξαμενές νερού χρησιμοποίησε μόνο προϊόντα που προορίζονται ρητά για πόσιμο νερό, σύμφωνα με τις οδηγίες τους.

Πόσο χλώριο πρέπει να έχει το νερό της πισίνας;

Το ελεύθερο χλώριο πρέπει να είναι περίπου 1 έως 3 ppm, με pH στο 7,2 έως 7,6. Μέτρα τουλάχιστον μία ή δύο φορές την εβδομάδα, και συχνότερα με ζέστη ή πολλούς λουόμενους.

Τι είναι οι ταμπλέτες πισίνας 3 σε 1;

Είναι πολυταμπλέτες χλωρίου αργής διάλυσης που, εκτός από απολύμανση, έχουν και επιπλέον δράσεις, συνήθως αλγοκτόνο και κροκιδωτικό. Μπαίνουν στο skimmer ή σε πλωτό χλωριωτή και απλοποιούν τη συντήρηση. Το pH όμως το ρυθμίζεις ξεχωριστά.

Χρειάζεται σταθεροποιητής αν χρησιμοποιώ ταμπλέτες χλωρίου;

Συνήθως όχι από την αρχή, γιατί οι περισσότερες ταμπλέτες περιέχουν ήδη σταθεροποιητή. Μέτρησέ τον πριν προσθέσεις, γιατί αν ανέβει πολύ το χλώριο χάνει αποτελεσματικότητα. Ο ξεχωριστός σταθεροποιητής χρειάζεται κυρίως όταν χρησιμοποιείς μη σταθεροποιημένο χλώριο σε υπαίθρια πισίνα.

Βρώμιο ή χλώριο για spa;

Στο spa πολλοί προτιμούν βρώμιο, γιατί μένει δραστικό στο ζεστό νερό και έχει πιο ήπια μυρωδιά. Το χλώριο λειτουργεί επίσης, αρκεί να μετράς συχνά. Μην αλλάζεις από το ένα στο άλλο χωρίς να ακολουθήσεις τις οδηγίες του προϊόντος.

Μπορώ να βάλω σόδα για να ανεβάσω το pH;

Το pH plus είναι συνήθως ανθρακικό νάτριο, δηλαδή ένα είδος σόδας. Η μαγειρική σόδα όμως είναι διττανθρακικό νάτριο και ανεβάζει κυρίως την αλκαλικότητα, λιγότερο το pH. Για σωστή και προβλέψιμη διόρθωση χρησιμοποίησε προϊόν πισίνας με σαφή δοσολογία στην ετικέτα.