Νερό Δεξαμενής: Πώς Γίνεται Σωστά η Απολύμανση και η Συντήρηση

Το νερό που αποθηκεύεται σε δεξαμενή δεν έχει την προστασία του νερού δικτύου. Στο δίκτυο ύδρευσης υπάρχει πάντα μια μικρή ποσότητα υπολειμματικού χλωρίου που κρατά το νερό ασφαλές μέχρι τη βρύση σου. Στη δεξαμενή, αυτή η προστασία εξαντλείται μέσα σε λίγες μέρες. Γι’ αυτό η σωστή συντήρηση έχει δύο σκέλη: καθαρισμό της ίδιας της δεξαμενής τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και σταθερή απολύμανση του νερού που μένει αποθηκευμένο.

Παρακάτω θα δεις τι συμβαίνει μέσα σε μια δεξαμενή με τον καιρό, κάθε πότε και πώς καθαρίζεται σωστά, ποιες μέθοδοι απολύμανσης υπάρχουν και πώς συγκρίνονται μεταξύ τους. Ο οδηγός ισχύει για εξοχικά, νησιά, σκάφη και επαγγελματικούς χώρους.

Πού χρησιμοποιούνται δεξαμενές νερού;

Δεξαμενές νερού θα βρεις παντού όπου το δίκτυο δεν επαρκεί ή δεν φτάνει: σε εξοχικά και νησιά που γεμίζουν από υδροφόρα, σε σκάφη, σε ξενοδοχεία και επιχειρήσεις που χρειάζονται απόθεμα, αλλά και σε σπίτια που μαζεύουν βρόχινο νερό για πότισμα και καθαριότητα.

Κάθε χρήση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Σε ένα νησί, το νερό της υδροφόρας μπορεί να μείνει στη δεξαμενή εβδομάδες πριν καταναλωθεί. Σε μια επιχείρηση, η δεξαμενή τροφοδοτεί συνήθως πιεστικό συγκρότημα και δουλεύει όλο τον χρόνο. Το νερό γεώτρησης έχει επιπλέον θέματα, όπως μέταλλα και σκληρότητα, που ξεφεύγουν από αυτόν τον οδηγό και αξίζουν ξεχωριστή ανάλυση.

Αν στήνεις τώρα το σύστημά σου, ξεκίνα σωστά: σκούρο υλικό που δεν περνά φως, καπάκι που σφραγίζει και σίτες στα ανοίγματα. Στις δεξαμενές και τα εξαρτήματά τους θα βρεις ό,τι χρειάζεσαι για τη βασική εγκατάσταση.

Τι πάει στραβά μέσα σε μια δεξαμενή;

Τέσσερα πράγματα κυρίως: βιοφίλμ στα τοιχώματα, ιζήματα στον πάτο, άλγη όπου μπαίνει φως και είσοδος εντόμων ή τρωκτικών από αφύλαχτα ανοίγματα. Όλα επιταχύνονται το καλοκαίρι, όταν το νερό ζεσταίνεται και οι μικροοργανισμοί πολλαπλασιάζονται πιο γρήγορα.

• Βιοφίλμ: μια γλοιώδης, σχεδόν αόρατη μεμβράνη μικροοργανισμών που «χτίζεται» στα τοιχώματα. Δεν φεύγει με μια απλή δόση χλωρίου στο νερό. Θέλει μηχανικό καθαρισμό ή απολυμαντικό που τη διαπερνά.
• Ιζήματα: άμμος, σκουριά και σωματίδια κατακάθονται στον πάτο και γίνονται καταφύγιο για μικρόβια. Κάθε γέμισμα τα αναταράζει και τα στέλνει προς τις βρύσες.
• Φως και άλγη: ημιδιαφανείς δεξαμενές που βλέπουν ήλιο πρασινίζουν. Οι άλγες δίνουν οσμή, χρώμα και τροφή σε άλλους μικροοργανισμούς.
• Ανοίγματα: καπάκι που δεν σφραγίζει ή εξαερισμός χωρίς σίτα σημαίνει έντομα, φύλλα, ακόμα και τρωκτικά μέσα στο νερό σου.

Κάθε πότε χρειάζεται καθαρισμό μια δεξαμενή νερού;

Τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, και ιδανικά πριν την περίοδο έντονης χρήσης. Για εξοχικά και σκάφη αυτό σημαίνει άνοιξη, πριν ανοίξει η σεζόν. Ο ετήσιος καθαρισμός είναι το ελάχιστο, όχι ο κανόνας για όλες τις περιπτώσεις.

Χρειάζεσαι συχνότερο καθαρισμό όταν:

• η δεξαμενή μαζεύει βρόχινο νερό, που φέρνει σκόνη και φύλλα από τη στέγη
• η χρήση είναι έντονη σε ζεστό κλίμα, όπως σε νησί το καλοκαίρι
• η δεξαμενή έμεινε γεμάτη και αχρησιμοποίητη για μήνες, π.χ. όλο τον χειμώνα
• βλέπεις οσμή, χρώμα ή γλίτσα, οπότε ο καθαρισμός γίνεται άμεσα
• έγιναν εργασίες στο δίκτυο ή στις σωληνώσεις που τροφοδοτούν τη δεξαμενή

Πώς γίνεται σωστά ο καθαρισμός; Τα 5 βήματα

Ο σωστός καθαρισμός δεξαμενής έχει πέντε βήματα: άδειασμα, μηχανικός καθαρισμός των τοιχωμάτων, ξέπλυμα, απολύμανση των επιφανειών και τελικό ξέπλυμα. Αν παραλείψεις τον μηχανικό καθαρισμό, το βιοφίλμ μένει στη θέση του και το πρόβλημα επιστρέφει σε λίγες εβδομάδες.

• Βήμα 1, Άδειασμα: άδειασε πλήρως τη δεξαμενή, μαζί με το ίζημα του πάτου. Το νερό μπορείς να το αξιοποιήσεις για πότισμα ώστε να μην πάει χαμένο.
• Βήμα 2, Μηχανικός καθαρισμός: τρίψε τοιχώματα και πάτο με μαλακή βούρτσα. Απόφυγε αρωματικά οικιακά απορρυπαντικά, αφήνουν υπολείμματα που αλλοιώνουν τη γεύση του νερού.
• Βήμα 3, Πρώτο ξέπλυμα: ξέπλυνε καλά και απομάκρυνε ό,τι ξεκόλλησε. Μια αντλία ή υγρή σκούπα βοηθά να φύγουν τα τελευταία νερά από τον πάτο.
• Βήμα 4, Απολύμανση επιφανειών: εφάρμοσε διάλυμα χλωρίου ή διοξειδίου του χλωρίου στα τοιχώματα, σύμφωνα με τις οδηγίες του σκευάσματος, και άφησέ το να δράσει.
• Βήμα 5, Τελικό ξέπλυμα και γέμισμα: ξέπλυνε σχολαστικά, γέμισε με καθαρό νερό και φρόντισε αμέσως την απολύμανση του ίδιου του νερού, όπως θα δεις παρακάτω.

Μια σημαντική προειδοποίηση: σε μεγάλες ή υπόγειες δεξαμενές μην μπαίνεις μέσα μόνος σου. Είναι κλειστός χώρος με περιορισμένο οξυγόνο και πιθανές αναθυμιάσεις. Εκεί ο καθαρισμός είναι δουλειά για συνεργείο με κατάλληλο εξοπλισμό.

Μέθοδοι απολύμανσης δεξαμενής νερού: ποια να διαλέξεις;

Οι τρεις πιο διαδεδομένες μέθοδοι για απολύμανση δεξαμενής νερού είναι η κλασική χλωρίωση, το διοξείδιο του χλωρίου σε ταμπλέτες και η λάμπα UV στην έξοδο της δεξαμενής. Διαφέρουν στην ευκολία εφαρμογής, στη δράση τους πάνω στο βιοφίλμ και στο πόσο επηρεάζουν τη γεύση του νερού.

Μέθοδος	Δυνατά σημεία	Τι να προσέξεις
Κλασική χλωρίωση	Εύκολα διαθέσιμη, αφήνει υπολειμματική προστασία στο αποθηκευμένο νερό	Οσμή και γεύση χλωρίου, θέλει ακριβή δοσολογία, περιορισμένη δράση στο βιοφίλμ
Διοξείδιο του χλωρίου (Dutrion)	Δρα και στο βιοφίλμ, χωρίς έντονη οσμή ή γεύση, ταμπλέτες με ελεγχόμενη δόση	Η δόση υπολογίζεται με βάση τον όγκο του νερού, διάβασε τις οδηγίες
UV στην έξοδο	Χωρίς χημικά, δεν αλλάζει καθόλου τη γεύση	Απολυμαίνει μόνο το νερό που περνά, όχι τη δεξαμενή, και θέλει διαυγές νερό με προ-φίλτρανση

Κλασική χλωρίωση

Είναι η πιο γνωστή λύση και λειτουργεί, αρκεί να γίνεται με μέτρο. Με υπερβολική δόση το νερό μυρίζει και δεν πίνεται ευχάριστα. Με μικρή δόση δεν προστατεύει. Επιπλέον, το χλώριο εξασθενεί με τον χρόνο και τη ζέστη, οπότε η δόση χρειάζεται επανάληψη σε τακτά διαστήματα.

Διοξείδιο του χλωρίου (Dutrion)

Το διοξείδιο του χλωρίου είναι ισχυρό απολυμαντικό που δρα και πάνω στο βιοφίλμ των τοιχωμάτων, εκεί που η απλή χλωρίωση υστερεί. Δεν αφήνει την έντονη οσμή και γεύση του κλασικού χλωρίου, γι’ αυτό προτιμάται σε δεξαμενές σκαφών και εξοχικών όπου το νερό καταναλώνεται.

Η πρακτική του μορφή είναι το μεγάλο πλεονέκτημα: οι ταμπλέτες Dutrion διοξειδίου του χλωρίου διαλύονται στο νερό και δίνουν ελεγχόμενη δόση ανάλογα με τα κυβικά της δεξαμενής. Έτσι αποφεύγεις το «με το μάτι» που συνηθίζεται στη χλωρίνη.

Λάμπα UV στην έξοδο

Η λάμπα UV τοποθετείται στην έξοδο της δεξαμενής και απολυμαίνει το νερό τη στιγμή που το καταναλώνεις, χωρίς κανένα χημικό. Θέλει όμως διαυγές νερό για να δουλέψει σωστά, άρα προ-φίλτρανση πριν από αυτή. Δες τα ανοξείδωτα συστήματα UV αν σε ενδιαφέρει αυτή η λύση. Συχνά συνδυάζεται με ταμπλέτες στη δεξαμενή για διπλή προστασία.

Γιατί χρειάζεσαι φίλτρο ιζημάτων μετά τη δεξαμενή;

Γιατί όσο καθαρή κι αν είναι η δεξαμενή, πάντα κάποια σωματίδια θα κατέβουν προς τις σωληνώσεις: άμμος, σκουριά, υπολείμματα ιζήματος που αναταράχθηκαν στο γέμισμα. Ένα φίλτρο ιζημάτων στην έξοδο τα συγκρατεί πριν φτάσουν στις βρύσες και τις συσκευές σου.

Το φίλτρο προστατεύει επίσης ό,τι ακολουθεί: μπαταρίες, θερμοσίφωνα, πλυντήρια, και φυσικά τη λάμπα UV αν υπάρχει. Η συνήθης σύσταση των κατασκευαστών είναι αλλαγή φίλτρου περίπου κάθε 6 μήνες, ανάλογα με την ποιότητα του νερού και την κατανάλωση. Σε νερό δεξαμενής με πολλά αιωρούμενα, η αλλαγή μπορεί να χρειάζεται νωρίτερα. Θα βρεις ανταλλακτικά φίλτρα ιζημάτων 10 ιντσών σε διάφορες διαβαθμίσεις φίλτρανσης.

Ποια σημάδια δείχνουν ότι η δεξαμενή έχει πρόβλημα;

Τα πιο συνηθισμένα σημάδια είναι τέσσερα: ύποπτη οσμή στο νερό, αλλαγή χρώματος ή θολότητα, γλίτσα στα τοιχώματα όταν τα αγγίζεις και ιζήματα που εμφανίζονται στις βρύσες. Οποιοδήποτε από αυτά σημαίνει ότι ο καθαρισμός δεν μπορεί να περιμένει το ετήσιο ραντεβού του.

• Οσμή: μυρωδιά μούχλας ή κλούβιου αυγού δείχνει μικροβιακή δραστηριότητα ή ιζήματα σε αποσύνθεση.
• Χρώμα: πρασινωπό νερό σημαίνει άλγη, καφετί σημαίνει σκουριά ή χώμα.
• Γλίτσα: αν το τοίχωμα γλιστρά στο άγγιγμα, έχεις βιοφίλμ.
• Ιζήματα στις βρύσες: άμμος στα φίλτρα των μπαταριών ή φίλτρο ιζημάτων που μαυρίζει μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται απολύμανση αν η δεξαμενή γεμίζει με νερό δικτύου;

Ναι. Το νερό δικτύου φτάνει με μικρή ποσότητα υπολειμματικού χλωρίου, αλλά αυτή εξαντλείται γρήγορα όταν το νερό μείνει στάσιμο, ειδικά το καλοκαίρι. Από εκεί και πέρα, η δεξαμενή συμπεριφέρεται όπως κάθε αποθηκευμένο νερό: χωρίς δική σου απολύμανση, το μικροβιακό φορτίο ανεβαίνει σταδιακά.

Πίνεται το νερό της δεξαμενής;

Μπορεί να πίνεται, με προϋποθέσεις: καθαρή δεξαμενή, σωστή απολύμανση του νερού και φίλτρανση πριν την κατανάλωση. Το βρόχινο νερό είναι ξεχωριστή περίπτωση, προορίζεται κυρίως για πότισμα και καθαριότητα και δεν πρέπει να πίνεται χωρίς πλήρη επεξεργασία και έλεγχο ποιότητας.

Πόσο διαρκεί η προστασία μετά την απολύμανση;

Εξαρτάται από τη μέθοδο, τη θερμοκρασία και το πόσο συχνά ανανεώνεται το νερό. Το χλώριο και το διοξείδιο του χλωρίου εξασθενούν με τον καιρό, γι’ αυτό η δόση επαναλαμβάνεται σε τακτά διαστήματα σύμφωνα με τις οδηγίες του σκευάσματος. Η λάμπα UV δουλεύει συνεχώς, αλλά μόνο στο νερό που περνά από αυτή.

Μπορώ να καθαρίσω μόνος μου τη δεξαμενή;

Μια μικρή επιφανειακή δεξαμενή, ναι: άδειασμα, βούρτσα, απολύμανση, σχολαστικό ξέπλυμα. Μια μεγάλη ή υπόγεια δεξαμενή, όχι μόνος. Είναι κλειστός χώρος με περιορισμένο οξυγόνο και η είσοδος χωρίς εξοπλισμό και δεύτερο άτομο είναι επικίνδυνη. Εκεί κάλεσε συνεργείο.

Τι κάνω αν το νερό μυρίζει άσχημα;

Η οσμή δείχνει μικροβιακή ανάπτυξη ή ιζήματα σε αποσύνθεση. Μην προσθέσεις απλώς περισσότερο χλώριο πάνω στο πρόβλημα. Άδειασε τη δεξαμενή, κάνε πλήρη μηχανικό καθαρισμό και απολύμανση, και γέμισε με φρέσκο νερό. Αν η οσμή επιστρέψει γρήγορα, έλεγξε την πηγή του νερού και τα ανοίγματα της δεξαμενής.

Αν προτιμάς να μην ασχοληθείς μόνος με δοσολογίες και εγκαταστάσεις, η ομάδα της Aqua Plus αναλαμβάνει τον έλεγχο της δεξαμενής σου, την επιλογή της κατάλληλης μεθόδου απολύμανσης και την τοποθέτηση φίλτρων. Δες περισσότερα στη σελίδα του service της Aqua Plus ή κάλεσέ μας για μια εκτίμηση.